Ngày 1/7/2025, khung pháp lý về phòng cháy chữa cháy của Việt Nam thay đổi ở mức gốc. Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Luật số 55/2024/QH15), được Quốc hội thông qua ngày 29/11/2024, có hiệu lực cùng ngày với Nghị định 105/2025/NĐ-CP ký ngày 15/5/2025.
Nghị định 105/2025 thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP, Nghị định 50/2024/NĐ-CP, Nghị định 83/2017/NĐ-CP và Nghị định 78/2011/NĐ-CP. Nếu hồ sơ, quy trình nội bộ hay tài liệu thầu của bạn vẫn viện dẫn Nghị định 136/2020 hoặc 50/2024, chúng đang dẫn chiếu văn bản đã hết hiệu lực.
Bài viết này tóm tắt những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến một dự án công nghiệp: ai thẩm định thiết kế, ai kiểm định thiết bị, và các phụ lục đã được sắp xếp lại ra sao.
Thay đổi lớn nhất: ai thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy
Trước đây, thẩm duyệt thiết kế về PCCC do cơ quan Công an thực hiện, tách khỏi quy trình thẩm định thiết kế xây dựng.
Theo Điều 6 Nghị định 105/2025, đối với các dự án, công trình thuộc danh mục tại Phụ lục III, hoạt động thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy được chuyển cho cơ quan chuyên môn về xây dựng và thực hiện lồng ghép trong quy trình thẩm định thiết kế xây dựng.
Về mặt thủ tục, đây là thay đổi lớn nhất trong nhiều năm:
- Một đầu mối thay vì hai. Hồ sơ PCCC không còn là một tuyến thẩm duyệt riêng chạy song song.
- Nội dung thẩm định tập trung vào các hạng mục kiến trúc — đường thoát nạn, ngăn cháy, buồng thang thoát nạn, thoát khói, giới hạn chịu lửa.
- Khi điều chỉnh thiết kế, phạm vi xem xét chỉ giới hạn trong phần điều chỉnh.
Thuật ngữ cũng đổi: thẩm duyệt thiết kế trở thành thẩm định thiết kế. Hai từ này xuất hiện lẫn lộn trong rất nhiều tài liệu đang lưu hành, nên khi trao đổi với nhà thầu hoặc tư vấn, hãy xác nhận họ đang nói về quy trình nào.
Điều KHÔNG thay đổi: kiểm định phương tiện
Đây là điểm dễ nhầm nhất trong giai đoạn chuyển tiếp, và nhầm ở đây làm chậm dự án.
Kiểm định phương tiện phòng cháy chữa cháy vẫn do lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thực hiện. Việc thẩm định thiết kế chuyển sang cơ quan xây dựng không kéo theo việc kiểm định thiết bị.
Nói cách khác, một dự án điển hình nay đi qua hai cơ quan khác nhau cho hai việc khác nhau:
| Việc | Cơ quan | Thời điểm |
|---|---|---|
| Thẩm định thiết kế về PCCC (công trình thuộc Phụ lục III) | Cơ quan chuyên môn về xây dựng, lồng ghép trong thẩm định thiết kế xây dựng | Giai đoạn thiết kế |
| Kiểm định phương tiện PCCC | Cảnh sát PCCC và CNCH — cấp Cục hoặc cấp tỉnh tùy chủng loại | Trước khi đưa vào lưu thông và lắp đặt |
Chi tiết về thủ tục kiểm định, hồ sơ và thời gian nằm ở trang kiểm định phương tiện PCCC nhập khẩu.
Các phụ lục đã được sắp xếp lại — và đây là chỗ hay tra nhầm
Nghị định 105/2025 không chỉ đổi số hiệu văn bản; nó đánh số lại toàn bộ hệ thống phụ lục. Một số danh mục cũ bị bãi bỏ, một số được thay bằng danh mục mới ở vị trí khác.
- Phụ lục III nay là danh mục dự án, công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế về PCCC.
- Phụ lục IV và V liệt kê phương tiện phòng cháy chữa cháy, phương tiện cứu nạn cứu hộ, và vật liệu — cấu kiện ngăn cháy. Trong đó Phụ lục V là danh mục các phương tiện phải được cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường.
- Các phụ lục cũ phân loại cơ sở do Công an quản lý và do UBND cấp xã quản lý đã bị bãi bỏ.
Hệ quả thực tế: một tài liệu nội bộ ghi “theo Phụ lục II Nghị định 136” gần như chắc chắn đang trỏ sai chỗ. Số phụ lục không ánh xạ một-một giữa hai nghị định. Khi rà soát quy trình hay hồ sơ thầu, phải tra lại theo văn bản mới chứ không đổi số hiệu nghị định rồi giữ nguyên số phụ lục.
Việc cần làm ngay với dự án đang chạy
- Rà soát mọi dẫn chiếu pháp lý trong hồ sơ thiết kế, hồ sơ mời thầu, quy trình nội bộ và hợp đồng. Thay 136/2020 và 50/2024 bằng 105/2025, và tra lại số phụ lục.
- Xác định lại đầu mối nộp hồ sơ. Nếu công trình thuộc Phụ lục III, hồ sơ PCCC đi cùng hồ sơ thiết kế xây dựng, không nộp riêng cho Công an như trước.
- Kiểm tra danh mục thiết bị. Với từng chủng loại dự kiến mua, xác định nó có nằm trong danh mục phải kiểm định hay phải cấp phép trước khi lưu thông hay không — ở giai đoạn thiết kế, không phải khi hàng đã về cảng.
- Hỏi rõ nhà thầu và tư vấn đang làm theo văn bản nào. Một số đơn vị vẫn chạy quy trình cũ theo quán tính.
Và một mốc thời gian cần đưa vào kế hoạch
Nghị định 105/2025 cũng đặt ra nghĩa vụ trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH, hạn chót ngày 1/7/2027. Nội dung này được trình bày riêng trong bài hạn 1/7/2027 cho thiết bị truyền tin báo cháy.
Tài liệu kỹ thuật đầy đủ hơn
Các tài liệu tương ứng của SATU Innovative bằng tiếng Anh và tiếng Thái:
- Safety and risk engineering — tiếng Anh
- วิศวกรรมความปลอดภัยและการประเมินความเสี่ยง — tiếng Thái
- Engineering services — tiếng Anh
Gửi câu hỏi kỹ thuật
SATU Innovative là công ty kỹ thuật về phòng cháy chữa cháy, phát hiện cháy và khí, và ứng phó sự cố tràn dầu.
Lưu ý: nội dung trên là tóm tắt kỹ thuật để tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Hãy đối chiếu với bản hợp nhất hiện hành của Luật và Nghị định, và với cơ quan có thẩm quyền, trước khi nộp hồ sơ.
Nếu bạn đang rà soát hồ sơ thiết kế hoặc danh mục thiết bị theo khung pháp lý mới và cần ý kiến kỹ thuật, hãy gửi câu hỏi cho chúng tôi kèm loại công trình và danh mục thiết bị dự kiến.