เทคนิคการเก็บกู้และทำความสะอาดน้ำมันรั่วไหล

การเดินเรือ oil pollution prevention อุปกรณ์ for oil spill response at sea

ทำความสะอาดคราบน้ำมันรั่วไหลในทะเลอย่างไร

มีคำถามมากมายเกี่ยวกับน้ำมันรั่วไหลในทะเล เช่น จะทำความสะอาดคราบน้ำมันได้อย่างไร ระบบนิเวศที่ได้รับผลกระทบต้องใช้เวลาฟื้นตัวนานเท่าใด เหตุใดน้ำมันรั่วไหลจึงเป็นอันตรายอย่างยิ่ง และมีน้ำมันรั่วไหลลงสู่ทะเลมากเพียงใดในแต่ละปี

ข้อเท็จจริงคือ น้ำมันที่รั่วไหลลงสู่ทะเลจนเกิดเป็นคราบน้ำมันบนผิวน้ำ เป็นอันตรายอย่างยิ่ง เพราะอิมัลชันที่เกิดจากแรงคลื่นสลายตัวได้ยากมาก หากไม่จัดการอย่างรวดเร็ว คราบน้ำมันจะเคลื่อนเข้าสู่แนวชายฝั่งและชายหาดในเวลาไม่นาน และทำให้ความเสียหายทวีความรุนแรงขึ้นหลายเท่า

ระยะเวลาที่ระบบนิเวศต้องใช้ในการฟื้นตัวจากน้ำมันรั่วไหลขึ้นอยู่กับขนาดของการรั่วไหล ผลกระทบจากการรั่วไหลขนาดเล็กอาจใช้เวลาถึง 15 ปีจึงจะหมดไปอย่างสมบูรณ์ ส่วนการรั่วไหลขนาดใหญ่อาจใช้เวลานานกว่านั้นมาก ความเสียหายที่เกิดขึ้นมักเป็นการตายเฉียบพลันของสิ่งมีชีวิตในทะเลหลากหลายชนิด รวมถึงมลพิษทางน้ำที่คงอยู่ต่อเนื่องหลายปี ซึ่งขัดขวางการขยายพันธุ์และการฟื้นตัวของระบบนิเวศ

เมื่อเกิดเหตุร้ายแรงเช่นนี้ การลงมือแก้ไขอย่างรวดเร็วเป็นสิ่งจำเป็น ด้วยเหตุนี้ บริษัทน้ำมัน การท่าเรือ ท่าจอดเรือ โรงงานอุตสาหกรรม และผู้ประกอบการอื่นที่ดำเนินกิจการในเขตท่าเรือและแนวชายฝั่ง ส่วนใหญ่จึงเลือกเตรียมมาตรการป้องกันไว้ล่วงหน้า แทนที่จะรอให้เกิดอุบัติเหตุขึ้นก่อน ทั้งนี้แนวทางรับมือมีหลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับสถานที่ ชนิดของน้ำมัน และขนาดของการรั่วไหล

การรับมือกับน้ำมันรั่วไหลจะประกอบด้วยขั้นตอนต่อไปนี้ บางส่วนหรือทั้งหมด

  • การกักคราบน้ำมัน วิธีเลือกทุ่นกักน้ำมัน
  • การเก็บกู้น้ำมันด้วยเครื่องจักร โดยใช้เครื่องเก็บน้ำมัน (skimmer)
  • การพักเก็บชั่วคราว โดยใช้ถุงลอยน้ำแบบลากจูงหรือถังพักบนฝั่ง
  • การจัดเก็บขั้นสุดท้าย หรือการกำจัดน้ำมันที่เก็บกู้ได้
  • การทำความสะอาดพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจนหมดจด ด้วยวิธีทางกลและ/หรือสารเคมี ซึ่งบางวิธีอาจได้รับหรือไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายของแต่ละพื้นที่
การเดินเรือ oil pollution prevention อุปกรณ์ for oil spill response at sea

เทคนิคการเก็บกู้น้ำมันนอกชายฝั่ง

ขั้นตอนการเก็บกู้น้ำมันรั่วไหลนอกชายฝั่งโดยทั่วไป ประกอบด้วยการกักคราบน้ำมัน การเก็บกู้ด้วยเครื่องจักร และการลำเลียงน้ำมันกลับเข้าฝั่ง

อุปกรณ์ที่ใช้สรุปได้ดังนี้

เทคนิคการเก็บกู้น้ำมันรั่วไหลบริเวณชายฝั่งและชายหาด

การทำความสะอาดน้ำมันรั่วไหลบริเวณชายฝั่งประกอบด้วยงานหลายส่วน เพราะคราบน้ำมันส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติสองแบบพร้อมกัน คือทั้งผืนน้ำทะเลและแนวชายฝั่ง ซึ่งมักรวมถึงชายหาดด้วย

เทคนิคการเก็บกู้และทำความสะอาดน้ำมันรั่วไหลอาจใช้อุปกรณ์ระดับมืออาชีพต่อไปนี้ บางส่วนหรือทั้งหมด

เทคนิคการเก็บกู้น้ำมันรั่วไหลในเขตท่าเรือ

ความพร้อมรับมือน้ำมันรั่วไหล เป็นเรื่องสำคัญทั้งกับท่าจอดเรือขนาดเล็ก และท่าเรือขนาดใหญ่ที่มีเรือขนาดใหญ่เข้าออกหนาแน่น

เมื่อการรั่วไหลในเขตท่าเรือเป็นสิ่งที่เลี่ยงได้ยาก ไม่ว่าจะเป็นน้ำมันดิบหรือน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดเบา อุปกรณ์ที่เลือกใช้จะขึ้นอยู่กับปริมาณ สรุปได้ดังนี้

  • ในสภาพคลื่นลมแรง อาจต้องใช้อุปกรณ์ชุดเดียวกับที่ใช้กับการรั่วไหลบริเวณชายฝั่ง แต่โดยทั่วไปในสภาพน้ำนิ่งของท่าเรือ สามารถใช้ทุ่นกักโฟมตันขนาดกลางได้ ท่าเรือหลายแห่งรวมถึงท่าเรือเอกชน ติดตั้งทุ่นกักแบบถาวร เช่น Markleen P Series ไว้ล่วงหน้าเพื่อเตรียมพร้อมรับเหตุ
  • สำหรับการเก็บกู้น้ำมันจากผิวน้ำในเขตท่าเรือ สามารถใช้เครื่องเก็บน้ำมันขนาดเล็ก เช่น Markleen MS 10 และ MS 20 Multiskimmer
  • สำหรับการพักเก็บชั่วคราว จะใช้ถังบนฝั่ง เช่น Markleen EasyTank และ AutoTank เพื่อพักน้ำมันที่เก็บกู้ได้ ก่อนส่งไปกำจัดเป็นของเสียต่อไป
  • และสำหรับน้ำมันและเชื้อเพลิงที่รั่วไหลในเขตท่าเรือ ยังสามารถใช้วัสดุดูดซับน้ำมันได้หลายรูปแบบ รวมถึงทุ่นวัสดุดูดซับแบบมีกระโปรง ซึ่งนิยมใช้กันมากในท่าจอดเรือ ตลอดจนทุ่นกักชนิดอื่น ๆ
การเดินเรือ oil pollution prevention อุปกรณ์ for oil spill response at sea

เทคนิคการเก็บกู้น้ำมันรั่วไหลในแม่น้ำและทะเลสาบ

น้ำมันรั่วไหลไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในทะเลเท่านั้น แม่น้ำและทะเลสาบก็ได้รับผลกระทบจากเหตุลักษณะนี้ได้เช่นกัน แม้โดยทั่วไปจะมีขนาดเล็กกว่า

อุปกรณ์เก็บกู้และทำความสะอาดน้ำมันรั่วไหลที่ใช้ในแหล่งน้ำจืด สรุปได้ดังนี้

เทคนิคการเก็บกู้น้ำมันรั่วไหลในภาคอุตสาหกรรม

ในภาคอุตสาหกรรมมีน้ำมันรั่วไหลขนาดเล็กเกิดขึ้นทุกวัน ทั้งภายในพื้นที่ของโรงงานเอง และบางครั้งลุกลามไปปนเปื้อนพื้นที่โดยรอบ อุปกรณ์เก็บกู้และทำความสะอาดน้ำมันที่ใช้ในภาคอุตสาหกรรม มีดังนี้

  • ในโรงงานที่มีบ่อหรือถังน้ำ ซึ่งมีชั้นน้ำมันสะสมบนผิวน้ำเมื่อเวลาผ่านไป เครื่องเก็บน้ำมันขนาดเล็ก เช่น Markleen MS 10 ที่ขับด้วยลม เหมาะอย่างยิ่งสำหรับรักษาความสะอาดของถัง
  • สำหรับการรั่วไหลบนพื้นและบนผิวน้ำในสภาพแวดล้อมอุตสาหกรรม มีวัสดุดูดซับสำหรับงานอุตสาหกรรมให้เลือกใช้หลากหลายรูปแบบ
  • ในโรงไฟฟ้าพลังน้ำในพื้นที่ภูเขา การรั่วไหลมักถูกกักด้วยทุ่นกักและเครื่องเก็บน้ำมันขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ร่วมกับวัสดุดูดซับสำหรับงานอุตสาหกรรม

คำถามที่พบบ่อย

การรับมือระดับ Tier 1 โดยทั่วไปประกอบด้วย ทุ่นกักน้ำมัน เครื่องเก็บน้ำมัน (skimmer) ถังพักชั่วคราว วัสดุดูดซับ อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) และเรือสำหรับกางอุปกรณ์ สาธุ อินโนเวตีฟ สามารถจัดหาชุดอุปกรณ์ Tier 1 ได้ครบชุด

เครื่องแบบจาน (disc) เหมาะกับน้ำมันสำเร็จรูปและน้ำมันความหนืดต่ำ เครื่องแบบแปรง (brush) รองรับน้ำมันดิบหนักและน้ำมันที่ผ่านสภาพอากาศ ส่วนเครื่องแบบฝายล้น (weir) เหมาะที่สุดกับน้ำนิ่งที่มีชั้นน้ำมันหนา

สาธุ อินโนเวตีฟ มีสต๊อกอุปกรณ์ที่คลังในกรุงเทพฯ และสามารถจัดส่งอุปกรณ์ระดับ Tier 1 ถึงหน้างานในประเทศไทยได้ภายใน 4 ชั่วโมง

มี สาธุ อินโนเวตีฟ ให้เช่าชุดอุปกรณ์รับมือน้ำมันรั่วไหลแบบครบชุด สำหรับการฝึกซ้อมตามมาตรฐาน IOPC และ OPRC

มี สาธุ อินโนเวตีฟ จัดหลักสูตรฝึกอบรม OPRC ระดับ 1-3 ตามแนวทางของ IMO ทั้งที่หน้างานของลูกค้า และที่ศูนย์ฝึกอบรมของเราที่จังหวัดระยอง