การเลือกสกิมเมอร์ควรเริ่มจากชนิดน้ำมันที่คาดว่าจะเจอ ไม่ใช่จากตัวเลขอัตราเก็บกู้สูงสุดในเอกสาร น้ำมันดีเซลบางเบาในท่าเรือ น้ำมันดิบที่ผ่านการผุกร่อนปนสาหร่ายบนชายหาด และกากน้ำมันในถังแยก ต่างเหมาะกับอุปกรณ์คนละแบบ บทความนี้ใช้อุปกรณ์สองกลุ่มของ FOILEX คือสกิมเมอร์แบบฝายดูดแบบพกพา และสกิมเมอร์ TDS ที่มีปั๊มสกรูในตัว เพื่ออธิบายคำถามที่ใช้ตัดสินใจ
สกิมเมอร์แบบฝายทำงานอย่างไร
สกิมเมอร์แบบฝายลอยอยู่บนคราบน้ำมัน โดยมีวงรับน้ำมันตั้งอยู่ต่ำกว่าผิวน้ำมันเล็กน้อย น้ำมันไหลข้ามขอบฝายลงสู่บ่อกลางแล้วถูกสูบออก สกิมเมอร์ของ FOILEX ใช้โครงลอยแบบทุ่นสามลูก และวงรับน้ำมันที่ปรับระดับตัวเองตามอัตราการไหล ซึ่งผู้ผลิตใช้มาตั้งแต่ปี 1991 ความแตกต่างสำคัญระหว่างรุ่นคือ ตำแหน่งของปั๊ม
ปั๊มอยู่ภายนอก: สกิมเมอร์แบบฝายดูด
สกิมเมอร์ FOILEX รุ่น MICRO, MINI และ MIDI ไม่มีปั๊มในตัว ใช้ปั๊มภายนอกดูดน้ำมันจากบ่อของสกิมเมอร์ผ่านสายดูด ผู้ผลิตกำหนดอัตราไว้ที่ 15, 30 และ 70 m³/h และระบุว่าเหมาะกับน้ำมันรั่วไหลที่มีความหนืดต่ำถึงปานกลางในท่าเรือ แม่น้ำ และทะเลสาบ ที่ต้องการอุปกรณ์ขนาดเล็กพกพาได้
แต่ละรุ่นมีสองแบบ คือแบบลอยตัวทุ่นสามลูก และแบบติดตั้งถาวร (Well Skimmer) ที่ส่งน้ำมันออกทางแนวดิ่ง ใช้ในบ่อดักน้ำมัน บนเรือ และถังแยกน้ำมันในโรงงาน แบบหลังนี้เองที่ทำให้สกิมเมอร์แบบฝายมีประโยชน์กับงานจัดการของเสียและงานล้างถังด้วย ไม่ใช่เฉพาะงานรับมือน้ำมันรั่วไหล
ปั๊มอยู่ในตัว: สกิมเมอร์ TDS
สกิมเมอร์ TDS มีปั๊มขับเคลื่อนด้วยไฮดรอลิกติดตั้งอยู่ในโครงลอย แทนที่จะพึ่งสายดูดดึงน้ำมันข้น สกรูปั๊มที่เปิดโล่งจะดึง ผสม และตัดน้ำมันกับเศษขยะแล้วป้อนเข้าปั๊มด้วยกลไก ซึ่งผู้ผลิตระบุว่า ไม่ขึ้นกับความสามารถในการดูดของปั๊ม จึงทำให้สกิมเมอร์ตัวเดียวรับมือได้ตั้งแต่น้ำมันดีเซลเบาไปจนถึงน้ำมันดิบหนักที่ปนเศษขยะ
| ระบบ | อัตราสูงสุด | ชุดต้นกำลังดีเซล | สายส่ง |
|---|---|---|---|
| TDS 150 Coast | 35 m³/h | 20 kW | Ø3″ |
| TDS 200 Sea | 70 m³/h | 32 kW | Ø4″ |
| TDS 250 Ocean | 140 m³/h | 45 kW | Ø6″ |
ภายในปั๊ม Twin Disc Screw
ปั๊ม TDS พัฒนาจากปั๊มสกรูอาร์คิมิดีส โดยเพิ่มแผ่นซีลวงกลมสองแผ่นที่สองข้างของสกรู แผ่นซีลทำงานสลับกัน ทำให้สกรูใช้เส้นผ่านศูนย์กลางเต็มที่ในการดันน้ำมัน 2 × 180° ในทุกรอบ FOILEX ระบุค่าดัชนีการแทนที่เชิงบวก (PDI) ไว้ที่ 1.7 ซึ่งผู้ผลิตระบุว่าสูงกว่าปั๊มสกรูอาร์คิมิดีสแบบดั้งเดิมราว 70% ในการใช้งานจริง ปริมาตรที่เพิ่มขึ้นนี้ใช้ได้สองทาง คือสูบน้ำมันหนืดต่ำถึงปานกลางได้ปริมาณสูง หรือสูบน้ำมันหนืดสูงที่รอบต่ำอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเกิดอิมัลชันน้อยที่สุด
รายละเอียดที่สำคัญเมื่อมีเศษขยะ
- ปากทางเข้าเปิดกว้าง ทางเข้าสามส่วนส่วนละ 120° เปิดพื้นที่สกรูที่หมุนให้สัมผัสน้ำมันได้มาก
- เครื่องมือตัด ที่ทางเข้ามีเครื่องมือตัดสามชิ้นและใบมีดวงกลมเหล็กกล้าไร้สนิมชุบแข็ง ตัดไม้ สาหร่าย พลาสติก และเชือก รุ่น TDS 200 และ 250 มีใบมีดเพิ่มอีกสี่ใบที่ทางออก ทุกชิ้นลับคมใหม่ได้
- แผ่นซีลเลือกตามน้ำมัน โพลียูรีเทนทนการขัดสีของน้ำมันที่มีทราย ยางไนไตรล์เหมาะกับน้ำมันกัดกร่อน อุณหภูมิสูง และไอน้ำ เสื้อปั๊มแบบผ่าครึ่งเปิดตรวจแผ่นซีลได้โดยตรง
ส่งน้ำมันถึงถัง: ขนาดท่อส่งกับแรงดันสูญเสีย
กับน้ำมันหนืด สายส่งมักจำกัดอัตราเก็บกู้มากกว่าตัวปั๊ม การเปรียบเทียบแรงดันสูญเสียสัมพัทธ์ตามขนาดทางออกของ FOILEX แสดงให้เห็นว่าควรใช้ท่อส่งให้ใหญ่ที่สุดเท่าที่ทำได้
| ขนาดท่อส่ง | แรงดันสูญเสียสัมพัทธ์ |
|---|---|
| Ø3″ | 100% |
| Ø4″ | 32% |
| Ø6″ | 6% |
ปั๊ม TDS เปลี่ยนกรวยทางออกได้ตั้งแต่ Ø3″ ถึง Ø6″ หน้าแปลนฉีดแบบวงแหวนซึ่งเติมน้ำ ไอน้ำ หรือของเหลวเจือจางรอบน้ำมัน ลดแรงดันสูญเสียได้สูงสุด 90% ในบางสภาวะตามข้อมูลผู้ผลิต แต่ขั้นแรกควรใช้สายส่งที่ใหญ่ขึ้นก่อน
ปั๊มตัวเดียว งานที่สอง: สูบถ่ายฉุกเฉิน
สกิมเมอร์ TDS ทุกรุ่นแปลงเป็นปั๊มสูบถ่ายได้ โดยยกปั๊มออกจากโครง กลับหัว แล้วติดตั้งทางส่งแนวดิ่ง จากนั้นใช้งานได้สามแบบ คือสกรูเปิดสำหรับน้ำมันหนืดสูงที่ปนเศษขยะ ท่อดูดสำหรับสูบน้ำมันหนืดต่ำถึงปานกลางลงถึงก้นถัง หรือท่อต่อในแนวสำหรับใช้เป็นปั๊มในท่อหรือปั๊มเสริมแรงดัน
| ปั๊ม | เส้นผ่านศูนย์กลางช่องเปิดขั้นต่ำ |
|---|---|
| TDS 150 | 300 มม. / 12″ — ใส่ช่อง Butterworth มาตรฐานของเรือบรรทุกน้ำมันได้ |
| TDS 200 | 420 มม. / 17″ |
| TDS 250 | 550 มม. / 22″ |
แบบฝายดูด หรือแบบ TDS? เปรียบเทียบสั้น ๆ
| สกิมเมอร์แบบฝายดูด (MICRO / MINI / MIDI) | สกิมเมอร์ TDS (150 / 200 / 250) | |
|---|---|---|
| ปั๊ม | ปั๊มภายนอกผ่านสายดูด | ปั๊มสกรูไฮดรอลิกในตัว |
| น้ำมัน | ความหนืดต่ำถึงปานกลาง | ดีเซลเบาถึงน้ำมันดิบหนัก ปนเศษขยะได้ |
| อัตราเก็บกู้ | 15 / 30 / 70 m³/h | 35 / 70 / 140 m³/h |
| พื้นที่ใช้งาน | ท่าเรือ แม่น้ำ ทะเลสาบ และแบบติดตั้งถาวรในบ่อแยก/บ่อดักน้ำมัน | ท่าเรือ ชายฝั่ง นอกชายฝั่ง และสูบถ่ายถังฉุกเฉิน |
| ต้นกำลัง | ชุดปั๊มดีเซลหรือเบนซิน | ชุดต้นกำลังดีเซลหรือระบบไฮดรอลิกของเรือ |
เช็กลิสต์ก่อนกำหนดสเปก
- ชนิดน้ำมันและการเปลี่ยนสภาพ หากมีโอกาสเจอน้ำมันดิบหนัก น้ำมันเตา หรืออิมัลชัน ควรวางแผนใช้สกิมเมอร์ปั๊มสกรู
- เศษขยะ สาหร่าย ไม้ พลาสติก หรือเชือกในคราบน้ำมัน เหมาะกับสกรูเปิดที่มีเครื่องมือตัด
- พื้นที่ใช้งาน ท่าเรือ แม่น้ำ ชายฝั่ง นอกชายฝั่ง หรือถังและบ่อแยกที่ติดตั้งถาวร
- อัตราที่สมจริง ปริมาณที่เก็บได้ขึ้นกับความหนาของคราบและสภาพหน้างาน จึงควรเลือกขนาดตามน้ำมันที่เข้าถึงได้จริง ไม่ใช่เฉพาะค่าสูงสุดในเอกสาร
- ช่องเข้าถึง ขนาดช่อง Hatch และ Manhole หากจะใช้ปั๊มสูบถ่าย
- ต้นกำลังและโลจิสติกส์ ชุดต้นกำลังหรือระบบไฮดรอลิกของเรือ ความยาวสาย และตู้คอนเทนเนอร์จัดเก็บและขนส่งที่เหมาะกับฐานปฏิบัติการ
การเก็บกู้เป็นเพียงครึ่งหนึ่งของงาน ควรวางแผนพื้นที่จัดเก็บน้ำมันที่เก็บได้ และเส้นทางจากสกิมเมอร์ถึงถัง ไปพร้อมกับการเลือกสกิมเมอร์
ต้องการให้ช่วยเลือกสกิมเมอร์ให้ตรงกับสถานการณ์? สาธุ อินโนเวตีฟ จัดหาสกิมเมอร์ ปั๊ม และอุปกรณ์เสริมของ FOILEX ในประเทศไทย ส่งรายละเอียดสถานการณ์ของคุณ หรือดูกลุ่มผลิตภัณฑ์ FOILEX
แหล่งข้อมูล: แคตตาล็อกผลิตภัณฑ์ “Oil Spill Response Products” ของ FOILEX Engineering AB และหน้าผลิตภัณฑ์บน foilex.com (ตรวจสอบเมื่อตุลาคม 2569) อัตราเก็บกู้เป็นค่าสูงสุดแบบต่อเนื่องตามผู้ผลิต FOILEX และ TDS เป็นชื่อของ FOILEX Engineering AB